Artikel

Wanneer is iets een woning? De 70%-regel in gewone mensentaal (en de gevolgen voor je data)

Illustratie bij Wanneer is iets een woning? De 70%-regel in gewone mensentaal (en de gevolgen voor je data)

Is een pand met winkel beneden en wonen boven een woning of een niet-woning? En geldt datzelfde voor een zorgcomplex, B&B of studentenhuis? In de WOZ-wereld draait die vraag vaak om de 70%-regel. In dit artikel leggen we die regel uit in gewone mensentaal, laten we zien wat dit betekent voor openbaarheid en tarieven, en vertalen we het naar concrete gevolgen voor je datamodellen en dashboards.

TL;DR
  • De 70%-regel zegt: is 70% of meer van de WOZ-waarde toe te rekenen aan wonen, dan is het object een woning; anders een niet-woning.
  • Het gaat om waarde (marktwaarde-bijdrage), niet om vloeroppervlak of aantal kamers.
  • Alleen woningen staan in het WOZ-waardeloket; niet-woningen zijn beperkt openbaar (o.a. vanwege privacy en misbruikrisico’s).
  • Gemengde objecten kunnen jaar-op-jaar van status wisselen, wat je tijdreeksen en dekking beïnvloedt.
  • Gebruik BAG-functies niet als 1-op-1 proxy voor de WOZ-classificatie; modelleer een aparte “woningstatus”.
Schematische flow: van object naar waardering en classificatie woning/niet-woning
Van objectkenmerken en gebruik naar waardebijdragen en uiteindelijk de woning/niet-woning-classificatie.

Waarom die 70%-regel bestaat

In Nederland maakt de Wet WOZ onderscheid tussen woningen en niet-woningen. Dat verschil is niet alleen juridisch; het raakt drie concrete zaken:

  • Openbaarheid van gegevens: WOZ-waarden van woningen zijn openbaar via het WOZ-waardeloket (Wet WOZ, o.a. artikel 40a). Niet-woningen zijn niet op die manier openbaar; daarvoor gelden beperkingen en vaak een “gerechtvaardigd belang”.
  • Belastingtarieven: gemeenten hanteren andere OZB-tarieven voor woningen en niet-woningen. De juiste classificatie heeft dus directe financiële impact.
  • Datadekking: veel open datasets en dashboards zijn “woning-first” omdat juist die waarden publiek zijn. Je ziet dus niet altijd het hele speelveld.

De 70%-regel is een praktisch criterium dat in de uitvoering wordt gebruikt om te bepalen of een gemengd object hoofdzakelijk een woning is. Het brengt duidelijkheid in grijze gebieden zonder dat elk object tot op de vierkante centimeter juridisch wordt uitgevochten.

Kort maar belangrijk: 70% gaat om waarde, niet om oppervlakte. Een kleine winkel op een dure A-locatie kan waardetechnisch zwaarder wegen dan je denkt.